Financiële tsunami overspoelt beurzen.
Een nooit geziene financiële crisis veroorzaakt een aardverschuiving op Wall Street en een nieuwe 'zwarte maandag' op de beurzen.
Wall Street ontwaakte gisteren in shock nadat bekend was geworden dat weer twee grote Amerikaanse zakenbanken van de kaart verdwijnen: Lehman Brothers en Merrill Lynch. Bovendien verloor het aandeel van AIG gisteren tot 70 procent van zijn beurswaarde nadat uitgelekt was dat de grootste verzekeraar ter wereld een noodkrediet van 40 miljard dollar aangevraagd zou hebben bij de Fed, de Amerikaanse centrale bank.
In reactie op deze 'financiële aardverschuiving' in de VS kleurden alle beurzen gisteren dieprood. De Europese beurzen sloten bijna 4 procent lager, de Bel20 verloor 3,5 procent en zakte ruim onder de drempel van 3.000 punten. Wall Street sloot 4,3 procent lager. De S&P500, de index van de belangrijkste 500 aandelen in de VS, daalde zelfs het meest sinds 9/11, zeven jaar geleden.
Vooral het nieuws over Lehman Brothers, dat gisteren noodgedwongen bescherming zocht tegen schuldeisers, sloeg in als een bom. De weigering van de Fed om een overname van Lehman financieel te steunen, onderstreepte dat er wel degelijk limieten zijn aan overheidsinterventies.
In dat licht moet ook de verrassende overname gezien worden van Merrill Lynch, het grootste beurshuis ter wereld, dat nu voor 50 miljard dollar wordt gekocht door Bank of America. Want de vrees bestond dat Merrill Lynch de volgende bankreus was die in acute nood zou raken.
Of dit zal volstaan om een domino-effect in de rest van de financiële wereld te voorkomen, valt af te wachten. Lehmans faillissementsaanvraag kan tot wanorde leiden bij talrijke andere banken, die eerder nog met en in Lehman handelden. Gelukkig is de rechtstreekse blootstelling bij de Belgische grootbanken beperkt, benadrukt waakhond CBFA. Het meeste risico loopt Dexia, dat maximaal 500 miljoen euro kan verliezen.
Elders is de schade veel groter. Alan Greenspan, de fel bekritiseerde ex-voorzitter van de Fed, zei dit weekeinde al dat het huidige financiële tumult 'een gebeurtenis is die maar eens in de honderd jaar voorkomt'. Wereldwijd hebben de banken al voor 514 miljard dollar aan boekhoudkundige verliezen geslikt en Greenspan verwacht dat er nog meer spelers zullen omvallen.
Mede daarom werd er dit weekeinde door tien bankreuzen in allerijl een extra vangnet opgezet. Zij richtten een noodfonds van 70 miljard dollar op dat voor extra liquiditeit kan zorgen. Maar ook alle centrale banken namen extra maatregelen. De Fed verruimde zelfs de toegang tot noodkrediet door ook aandelen te aanvaarden als onderpand. 'Nooit gezien, maar noodzakelijk', reageerden specialisten.
Ondertussen waarschuwen economen luidop voor de 'fall-out' op de reële economie. Die zou nog altijd onderschat worden.
